Đề bài: Suy nghĩ của em về thi phẩm Cảnh ngày hè

Bài làm

Mùa hè là một trong những mùa có cảnh sắc thiên nhiên đẹp nhất trong năm. Đó cũng là lí do vì sao con người ta yêu thích mùa hè. Cái nắng oi ả, những cơn mưa rào đã đem đến cho mùa hạ khung cảnh thiên nhiên rực rỡ đặc biệt. Từ trong thơ văn trung đại, mùa hè đã là cảm hứng cho biết bao thi nhân sáng tác. Trong số đó có Nguyễn Trãi. Thi phẩm “Cảnh ngày hè” của ông đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc

Nguyễn Trãi (1380-1442), ông là người con của miền đất Chí Linh, Hải Dương. Thuở nhỏ phải chịu nhiều mất mát đau thương nhưng sau đó ông đã trở thành một nhà quân sự tài ba, một danh nhân văn hóa và đặc biệt là một nhà thơ trữ tình sâu sắc. “Cảnh ngày hè” là một trong những thi phẩm đặc sắc của ông . “Cảnh ngày hè” là tên do người biên soạn sách đặt. Tác phẩm được lấy từ “Quốc âm thi tập”- tập thơ chữ Nôm nổi tiếng của Nguyễn Trãi gồm 254 bài. Tập thơ này có nhiều phần, “Cảnh ngày hè” nằm trong phần “Bảo kính cảnh giới” (gương báu răn mình”. Bài thơ là thi phẩm tiêu biểu cho phong cách thơ chữ Nôm của Nguyễn Trãi: sử dụng thể thơ thất ngôn Đường luật Trung Quốc mà thuần thục như thể thơ dân tộc, có sự biến đổi, đan xen giữa các câu thơ bảy chữ và sáu chữ.

Xem thêm:  Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi và trở về được miêu tả một cách chân thực và đầy ấn tượng. Phân tích để làm sáng tỏ nhận định ấy

Mở đầu bài thơ là câu thơ sáu chữ đặc biệt trong bài thơ bảy chữ, với nhịp thơ khác lạ 1/2/3 đã nói lên hoàn cảnh của nhà thơ khi ngắm nhìn thiên nhiên, đất trời:

Rồi hóng mát thuở ngày trường

Trong những tháng ngày cáo quan về quê, về với miền đất Côn Sơn: “suối chảy rì rầm”, khung cảnh non xanh nước biếc đã khơi gợi biết bao xúc cảm từ tâm hồn nhà thơ Nguyễn Trãi. Với hoàn cảnh rỗi rãi, ngày dài hóng mát khiến cho người đọc thấy được không gian và thời gian thư thái của nhà thơ. Có lẽ, chính vì không gian ấy khiến thi nhân có đủ các điều kiện để ngắm nhìn thiên nhiên tươi đẹp.

Hòe lục đùn đùn tán rợp giương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

Nhà thơ với những rung cảm tinh tế đã bắt trọn những khoảnh khắc rực rỡ nhất, tràn đầy sức sống nhất của cây hòe, hoa lựu và hoa sen. Thông qua từ láy “đùn đùn” đã đặc tả cây hòe tỏa bóng xanh mát đang vươn tán rộng. Hoa lựu không chỉ mang màu đỏ thông thường mà “phun thức đỏ”: vào độ rực rỡ nhất, xòe cánh khoe sắc. Nếu Nguyễn Trãi đặc tả sức sống mãnh liệt của cây hoa lựu thì sau này Đại thi hào Nguyễn Du lại có những vần thơ gợi tả màu sắc, dáng vẻ của loài hoa này. Thật khó để đánh giá thơ ai hay hơn, đặc sắc hơn. Đặc biệt, nhà thơ Nguyễn Trãi không chỉ cảm nhận bằng thị giác mà còn cả khứu giác khi tận hưởng hương sen vào độ thơm ngát nhất: “hồng liên trì đã tiễn mùi hương. Bức tranh thiên nhiên lúc này đã rực rỡ sắc màu: màu xanh của cây hòe, màu đỏ của hoa lựu và hương thơm vấn vít của hoa sen. Tất cả những điều này thể hiện cái nhìn tinh tế và tình yêu thiên nhiên, giao hòa với thiên nhiên của nhà thơ Nguyễn Trãi.

Xem thêm:  Dàn ý bài: phân tích câu nói của nhà văn Đức F.Sile cho rằng: Tình yêu là niềm say mê làm cho người khác được hạnh phúc?

Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Chưa dừng lại ở đó, nhà thơ không chỉ cảm nhận bức tranh thiên nhiên bằng chính tâm hồn nhạy cảm của mình mà còn hết sức để ý đến khung cảnh cuộc sống. Bức tranh khung cảnh đông vui ở chợ cá đông đúc kẻ bán người mua khi bóng hoàng hôn buông xuống. Tiếng ve rả rích như bản đồng ca góp vào ban nhạc mùa hè đầy sôi động và náo nức. Thông qua hai từ láy “lao xao”, “dắng dỏi” và biện pháp nghệ thuật đảo ngữ, nhà thơ đã vẽ nên một bức tranh cuộc sống hối hả, nhộn nhịp. Phải có tình yêu thiên nhiên và yêu cuộc sống nhiều bao nhiêu, nhà thơ mới có những dòng cảm xúc và cái nhìn sâu sắc đầy lạc quan đến vậy?

kenhtailieu img - Suy nghĩ của em về thi phẩm Cảnh ngày hè

Suy nghĩ của em về thi phẩm Cảnh ngày hè

Nhưng điều đặc biệt ở nhà thơ Nguyễn Trãi còn là một con người suốt đời lo lắng vì dân vì nước. Ở chốn đồng quê nhưng nhà thơ “thân nhàn mà tâm không nhàn”. Ông chưa bao giờ thôi nghĩ cho dân cho nước. Điều này được thể hiện qua hai câu thơ cuối cùng của bài thơ “Cảnh ngày hè”:

“Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương”

Nhà thơ muốn giá như mình có cây đàn Ngu cầm của vua Nghiêu Thuấn gảy khúc Nam Phong (trời nổi gió Nam cho dân ta mưa thuận gió hòa). Điều này xuất phát từ điển tích Trung Quốc. Triều đại vua Nghiêu Thuấn là thời đại thái bình thịnh trị, nhân dân no ấm. Chính vì thế, muốn mượn cây đàn của vua Nghiêu Thuấn cũng là để thực hiện ước vọng của nhà thơ Nguyễn Trãi: muốn nhân dân mãi mãi được hưởng sự thái bình, yên vui. Nguyễn Trãi quả là một nhà thơ, một nhà chính trị lỗi lạc, một nhà nhân đạo chủ nghĩa sâu sắc.

Xem thêm:  Khái niệm về chất thép trong thơ Hồ Chí Minh

“Cảnh ngày hè” tuy không phải là kiệt tác nhưng lại khiến cho người đọc có những rung cảm sâu sắc và mãnh liệt về cả cảnh sắc thiên nhiên lẫn tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trãi. Giá như lịch sử không viết nên một trang đẫm máu vụ án Lệ chi viên khiến cả gia đình Nguyễn Trãi gặp tử nạn thì chắc chắn ông sẽ còn cho ra đời nhiều tác phẩm hay hơn, đặc sắc hơn thế nữa.

Nhẫn Đông