Những câu hát châm biếm là một trong bài học thú vị trong chương trình Ngữ văn 7. Trong kho tàng ca dao tục ngữ của nhân dân ta có biết bao nhiêu câu ca dao hay về lao động sản xuất, câu hát về cơ ngợi tình yêu quê hương đất nước. Và một trong số đó có các câu ca dao, tục ngữ châm biếm cũng thật đặc sắc. Để học tốt bài Những câu hát châm biếm thì chúng ta hãy đến ngay với bài soạn dưới đây nhé!

Soạn bài Những câu hát châm biếm

Bài làm

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (Sách giáo khoa trang 52 ngữ văn 7 tập 1) “giới thiệu” về “chú tôi” như thế nào? Hai dòng đầu có ý nghĩa gì? Bài này châm biếm hạng người nào trong xã hội?

– “Giới thiệu” về chinh bức chân dung của “chú tôi” luôn luôn có nét biếm họa giễu cợt, mỉa mai:

+ Hay tử hay tăm: Ý muốn nói nghiện ngập, nát rượu

+ Hay nước chè đặc: nói về sự nghiện chè

+ Hay nằm ngủ trưa, ước ngày mưa, ước đêm thừa trống canh: Chỉ sự lười biếng, không muốn làm việc

– Dùng chữ “hay” (giỏi) và thêm vào đó cũng chính là lối nói ngược để châm biếm thói hư tật xấu của tên “chú tôi”

>>> Hình ảnh con người lắm tật xấu, lười biếng

Người ta nhận thấy được chính nhân vật đối lập với “chú tôi” là cô yếm đào:

+ Người con gái đẹp và vô cùng trẻ trung

+ Cần cù chăm chỉ (lặn lội bờ ao)

>>> Thông qua đây ta nhận thấy được hình ảnh đối lập càng có giá trị châm biếm những kẻ lười lao động, ăn chơi và suốt ngày nát rượu

Câu 2 (Sách giáo khoa trang 52 ngữ văn 7 tập 1) Nhại lại lời của ai nói với ai? Em có nhận xét gì về lời của thầy bói? Bài ca này phê phán hiện tượng nào trong xã hội? Hãy tìm những bài ca dao khác có nội dung tương tự.

Sự nhại lại lời của ông thầy bói nói với cô gái đó chính là:

Xem thêm:  Soạn bài Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh của tác giả Phạm Đình Hổ

– Có thể nhận thấy được chính cách nói của thầy bói nước đôi, hiển nhiên, chẳng có gì mới mẻ cả.

+ Nói bố cô đàn ông, mẹ cô đàn bà

+ Câu: ngày ba mươi Tết thịt treo trong nhà

+ Sinh con chẳng gái thì trai

– Đây là những lời phán của thầy bói trở nên vô nghĩa, cổ hủ và có cả sự nực cười

>>> Thông qua đây thì tác giả dân gian lật tẩy bản chất bịp bợm của tên thầy bói rởm đời

soan bai nhung cau hat cham biem - Soạn bài Những câu hát châm biếm Văn lớp 7

Soạn bài Những câu hát châm biếm Văn lớp 7

– Đây chính là một bài ca dao phê phán kẻ hành nghề mê tín chuyên lừa lọc đã thế lại còn dốt nát, lừa bịp lòng tin của người khác để có thể kiếm chác

– Đồng thời qua câu hát thì nó cũng đã lại châm biếm sự mê tín đến mù quáng của những người thiếu hiểu biết, mê muội biết bao nhiêu.

Câu 3 (Sách giáo khoa trang 52 ngữ văn 7 tập 1) Mỗi con vật trong bài 3 tượng trưng cho ai, hạng người nào trong xã hội xưa? Việc chọn các con vật để miêu tả, “đóng vai” như thế lí thú ở điểm nào? Cảnh tượng trong bài có phù hợp với đám tang không? Bài cao dao này phê phán, châm biếm cái gì?

Ta nhận thấy được bài ca dao 3 là cảnh đám ma theo tục lệ cũ, và cứ mỗi con vật ứng với một kiểu người:

+ Con cò: Chính là hình ảnh tượng trưng người nông dân thường ở làng xã

+ Cà cuống: Ở đây cũng chính là những kẻ có thể lực, tai to mặt lớn

Xem thêm:  Soạn bài ôn tập tập làm văn lớp 7

+ Chim ri, chào mào: Ý muốn nói cai lệ, lính lệ

+ Chim chích: Tất cả như cũng lại gợi ra hình ảnh những anh mõ làng

– Thế giới loài vật như muốn tượng trưng cho thế giới con người:

+ Tác giả dùng thế giới loài vật để nói về thế giới con người

+ Thế rồi cừng con vật tiêu biểu cho các loại người, thêm vào đó chính là những hạng người trong xã hội mà nó ám chỉ

+ Nội dung châm biếm, cũng như sự phê phán trở nên kín đáo, sâu sắc

– Chính cảnh tượng trong bài mang giá trị tố cáo: Đó cũng chính là một cuộc đánh chén, chia chác vui vẻ có lúc vô tâm diễn ra ngay trong những mất mát, tang tóc của gia đình người chết

>>> Thông qua đây ta nhận thấy được chính bài ca phê phán, luôn luôn châm biếm hủ tục ma chay rườm rà đã làm khổ người nghèo trong xã hội cũ

Câu 4 (Sách giáo khoa trang 52 ngữ văn 7 tập 1) Trong bài 4, chân dung “cậu cai” được miêu tả như thế nào? Em có nhận xét gì về nghệ thuật châm biến của bài ca dao này? 

Đó chính là chân dung cậu cai đã vẽ nên bức tranh châm biếm sinh động và có cả một sự chân thực:

+ Cậu chính là cai lính để có thể bộc lộ quyền lực của cậu cai (nón dấu lông gà)

+ Có thể nhận thấy được chính tính cách phô trương, khoe mẽ của cậu cai (ngón tay đeo nhẫn)

+ Cậu cai lúc này đây cũng lại có thân phận nhỏ bé, đã vậy lại còn thảm hại khi phải thuê mượn quần áo

>>> Có thể nhận thấy được chính tất cả vẻ bề ngoài của cậu cai là khoe mẽ, dường như cũng đã cố làm “ra dáng” lừa bịp người

– Nói về nghệ thuật châm biếm đặc sắc:

Xem thêm:  Soạn bài Sông Núi Nước Nam

+ Dân gian luôn luôn gọi “cậu cai”, thông qua đó ta nhận thấy được mục đích như để châm chọc tên cai lệ mà cũng không chút quyền hành

+ Tác giả cũng đã dùng kiểu câu nêu “định nghĩa”, thế rồi cũng giống như vài nét phác họa mỉa mai cậu cai để có thể xuất hiện như kẻ lố lăng, khoe mẽ, thảm hại

+ Ta nhận thấy được nghệ thuật phóng đại ba: Trong năm được một chuyến sai >< sự thuê mượn được những thứ xoàng xĩnh như áo ngắn, quần dài

>>> Thông qua đây như nhằm mục đích đó là nhấn mạnh thân phận thảm hại thực chất chỉ là tay sai chứ không có quyền năng gì

Luyện tập

Bài 1 (Sách giáo khoa trang 53 ngữ văn 7 tập 1): Nhận xét về sự giống nhau của 4 bài ca dao, em đồng ý với ý kiến nào?

Sự giống nhau của bốn bài ca dao được thể hiện:

– Ở đây cũng chính là cả nội dung và nghệ thuậ châm biếm

Bài 2 (Sách giáo khoa trang 53 ngữ văn 7 tập 1) Những câu hát châm biếm nói trên có điểm gì giống truyện cười dân gian?

Chỉ ra những câu hát châm biếm giống với truyện cười dân gian ở các điểm:

+ Đối tượng: Đó chính là những thói hư tật xấu, những kẻ đáng chê cười trong chính đời sống

+ Nghệ thuật châm biếm: Cũng lại sử dụng biện pháp phóng đại, luôn luôn chỉ ra mâu thuẫn của sự vật.

Trên đây là bài soạn những câu hát châm biếm, những thói hư, tật xấu được phản ánh trong các câu ca, vần điệu thật độc đáo. Khi đọc câu hát nói về thói hư tật xấu đều mang tính hài hước thế nhưng đằng sau đó lại là bài học vô cùng bổ ích.

Chúc các em học tốt!

Minh Minh

Topics #Những câu hát châm biếm #Soạn bài Những câu hát châm biếm #Soạn văn