Đề bài: Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của nhà thơ Hàn Mặc Tử

Bài làm

Hàn Mặc Tử là một trong những nhà thơ tiêu biểu cho phong cách thơ nhẹ nhàng của nền văn học Việt Nam, nhắc đến Hàn Mặc Tử, người đọc không thể không nhắc đến bài thơ: “Đây thôn Vĩ Dạ” của ông. Bài thơ được chọn lọc và được sử dụng giảng dạy trong chương trình văn học Trung học Phổ thông. Bài thơ là tiếng lòng của tác giả về một chốn cũ, về một bóng hình xưa mà tác giả đau đáu tìm lại.

Hàn Mặc Tử được biết đến là một nhà thơ mang một màu sắc nhẹ nhàng, lãng mạn mà dạt dào yêu thương. Bài thơ thể hiện tình yêu da diết của con người trước thiên nhiên bao la hùng vĩ, trước những tình cảm mặn nồng với con người nơi thôn Vĩ Dạ nói riêng, tình cảm với con người Việt Nam nói chung.

“Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên.”

Bài thơ được mở đầu bằng câu hỏi tu từ: “Sao anh không về chơi thôn Vĩ?” thôn Vĩ là địa danh thuộc Huế, câu hỏi như vừa muốn trách móc cũng như lời mời gọi tâm tình, nay em ở thôn Vĩ, vậy sao anh không về thôn Vĩ với em? Thôn Vĩ hiện lên với hàng cau trong sương sớm, dưới ánh nắng vừa lên, những mảnh đất trước nhà hiện lên với những bãi cỏ xanh mướt trong làn sương ấy.

Xem thêm:  Soạn bài Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu

“Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền”

Tất cả các cảnh vật hiện lên như từ xa đến gần qua lời thơ của Hàn Mặc Tử. Mảnh vườn trước hiên nhà ai kia nắng sớm vừa lên những ngọn cỏ còn vương những hạt sương sớm, nhờ ánh nắng mà vườn kia lung linh hơn, tuyệt đẹp hơn hết thảy. Con người Vĩ Dạ nồng hậu với khuôn mặt người con gái, khuôn mặt hơi vuông nhưng cũng toát lên vẻ hiền lành đôn hậu của cô thôn nữ vùng quê này. Con người với những nếp sinh hoạt làm nên vùng đất đặc trưng, con người nồng hậu hiếu khách làm nên vùng đất tuyệt đẹp.

kenhtailieu img - Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của nhà thơ Hàn Mặc Tử

Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử

Những khuôn mặt ẩn hiện sau hàng trúc, cô gái hay chàng trai họ đều có một vẻ riêng, nét duyên thanh lịch của con người xứ Huế. Ai chưa từng đến cũng một lần mong ghé, ai đã đi qua chỉ mong lần gặp lại. Tất cả những điều ấy làm nên Vĩ Dạ thành một vùng đất hiếu khách, vùng quê để lại ấn tượng đẹp trong mắt mọi người.

“Gió theo lối gió, mây đường mây,
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay
Thuyền ai đậu bến sông Trăng đó,
Có chở trăng về kịp tối nay?”

Thôn Vĩ nằm ngay bên bờ sông Hương, bài thơ “Đât thôn Vĩ Dạ” từ những vần thơ đầu tiên cất lên cho người đọc cảm nhận như nhà thơ đang đứng trên thuyền đi qua đoạn thôn Vĩ Dạ mà nhìn từ xa lại gần. Hình ảnh ở khổ thơ tiếp gió và mây là những đại lượng vô định, người ta không đo đếm được gió và mây như thế nào, khối lượng bao nhiêu, thường thì chúng ta chỉ thấy gió thổi mây bay, mây và gió đi cùng đường nhưng ở câu thơ trên, gió và mây lại ngược lối. Câu thơ gợi tả sự chia ly, sự hờn dỗi trong tình yêu của con người.

Xem thêm:  Tóm Tắt Tác Phẩm Chí Phèo Của Nhà Văn Nam Cao

Gió và mây mỗi sự vật một hướng khiến cho dòng nước trên sông Hương đượm buồn, thực sự vậy cảnh sắc cũng khiến con người ta tâm trạng, hoa bắp đôi bờ sông chẳng buồn mảy may, theo gió đung đưa man mác buồn. Lời thơ như trách móc mà cũng muốn hỏi thăm rằng chiếc thuyền kia có về kịp sau bao ngày bến kia đứng đó ngóng thuyền về. Có lẽ trước đó đã có hẹn ước, hồn thơ như lo lắng, như thắc mắc rằng thuyền kia có về kịp lời hứa không. Vầng trăng như là biểu tượng của hạnh phúc, thuyền trở trăng là thuyền trở hạnh phúc, cô gái đứng bờ kia đang mong ngóng chàng trai của mình dành cho mình niềm hạnh phúc, là bến bờ sau cùng mà chàng trai trở lại.

“Mơ khách đường xa, khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra…
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà?”

Khổ thơ cuối tiếp tục là nỗi khát khao về tình yêu trong chính tác giả cũng như cô gái đang mơ ước về người yêu trong mộng, “chàng” như một khái niệm, khách đường xa như một khái niệm trong chuỗi thơ, vị khách đó có thể là một người xác định hoặc đó là một người mà nhân vật trữ tình chưa gặp nhưng dù đã biết hay chưa biết, tình cảm ấy vẫn sẽ gửi trọn.

Làn áo trắng của cô gái ẩn hiện trong làn sương, cô cũng trong sáng, tinh khiết như làn sương sớm vậy. Màu áo khiến cho tác giả nhìn vào cũng ngây ngất trước nó, đó là sự trong trắng, tinh khiết của cô gái xứ Huế vừa nhẹ nhàng mà lại tình cảm.
Con người hòa vào với thiên nhiên khiến chính tác giả cũng lúng túng để rồi buồn ra câu hỏi tu từ:

Xem thêm:  Bình luận hai câu thơ: Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm, Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà

“Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà”

Bài thơ: “Đây thôn Vĩ Dạ” là khúc tâm tình mà Hàn Mặc Tử thay lời người yêu dãi bày tâm sự, tình yêu vừa nhẹ nhàng vừa nồng cháy được thể hiện qua những câu thơ nhẹ nhàng mà tinh thế. Bài thơ là một sáng tác xuất sắc của tác giả, đó là những tình cảm chân thành mà tác giả muốn gửi gắm đến bạn đọc cũng như những tâm sự thầm kín về cuộc đời của tác giả.

Hà Vũ Hường