Phân tích bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh

Bài làm

Bác Hồ – vị cha già của dân tộc, những cống hiến và sự hy sinh của Bác đối với cuộc cách mạng vĩ đại của dân tộc Việt Nam nhân dân Việt Nam đời đời ghi nhớ. Yêu thương Bác vô cùng, sự ra đi của Bác là niềm mất mát to lớn của nhân dân ta, không gì có thể bù đắp được. 

Không chỉ là một nhà cách mạng, nhà quân sự tài ba, Hồ Chí Minh còn là một nhà văn, nhà thơ tài năng với những tác phẩm có độ phổ biến với công chúng vô cùng sâu rộng. Thơ văn của Bác là để phục vụ cách mạng, gắn bó chặt chẽ với yêu cầu của cuộc kháng chiến, cuộc cách mạng của dân tộc ta.

Bác là người rất yêu thiên nhiên, luôn hướng lòng đến với thiên nhiên, thiên nhiên như một người bạn có thể giúp Bác giải tỏa tâm tình, thiên nhiên chứa đựng nỗi lòng cho Bác. Bài thơ Chiều tối của Bác là một trong những bài thơ hay và đặc sắc vô cùng, nói lên nỗi niềm của Bác dành cho cuộc đời mà Bác đã thể hiện thông qua thiên nhiên.

Bài thơ được Bác sáng tác trong khoảng thời gian bị giam cầm nơi xứ người – Trung Hoa Dân Quốc, khoảng thời gian tù ngục tăm tối khi Bác bị hành hạ hết ngày này sang ngày khác, bị giải, chuyển lao hết nhà lao này sang nhà lao khác. Hiện thực cuộc sống khổ sở vô cùng nhưng Bác chẳng bao giờ than thở hay nản chí, lòng Bác luôn vững tin rằng Bác sẽ tự mình vượt qua nghịch cảnh, Bác luôn tin rằng: Hết mưa là nắng hửng lên thôi/ Hết khổ lại vui vốn lẽ đời”. Bác luôn hướng lòng mình với thiên nhiên, lấy thiên nhiên làm nguồn động viên an ủi. Bài thơ có 4 câu ngắn ngủi với vẻn vẹn 28 chữ thôi nhưng lại chất chứa ý tứ tài tình, nhân văn và sâu sắc vô cùng của một con người luôn nghĩ cho người khác như Bác.

Xem thêm:  Soạn bài bản tin

Bài thơ mở đầu bằng hai câu thơ vẽ lên cảnh tượng chiều tối miền sơn cước ở nơi xa xứ. Đó là một cảnh đẹp nhưng lại mang một nỗi buồn man mác của người thi nhân

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ 

Cô vân mạn mạn độ thiên không”

(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ, 

Chòm mây trôi nhẹ giữa từng không;)

Trước hết đó là không gian và thời gian của một ngày chiều tối muộn. Một ngày đã tàn và vào cái giờ tàn ấy những cánh chim sau một ngày mỏi mệt với việc tìm ăn cũng ráo rác tìm về tổ ấm. Cánh chim ấy chỉ có một mình, thấm thía nỗi cô đơn vô cùng. Cánh chim ấy đang bay về tổ, hướng về gia đình mình khiến Bác có chút chạnh lòng khi nghĩ về thân phận của bản thân trong thời điểm hiện tại, nhà thơ cũng đang một mình cô đơn nơi xứ người. Muốn được về đoàn tụ cùng với gia đình lắm nhưng điều đó thật khó khăn. Bác phóng tầm mắt ra xa hơn, thấy chòm mây đang lững lờ trôi. Hình ảnh chòm mây cô độc trôi nổi trên bầu trời càng động lòng người thi sỹ, sự cô độc đáng sợ vô cùng, nhất là phải một mình trên đất khách, không biết dòng đời rồi sẽ bị phiêu bạt về chốn nao nữa. Hai câu thơ đầu với những hình ảnh rất đặc trưng trong thơ cổ. Người thi sỹ ấy có tấm lòng yêu thiên nhiên vô cùng nhưng cũng rất nhạy cảm trước sự chuyển biến của thiên nhiên.

Xem thêm:  Phân tích truyện ngắn Người trong bao của A.P.Sê-khốp

phan tich bai tho chieu toi cua ho chi minh chon loc hay nhat - Phân tích bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh chọn lọc hay nhất

Phân tích bài thơ Chiều tối

Đúng là “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ” người thi sỹ đang cơn mộng mị của sự cô đơn thấy cảnh vật đâu đâu cũng thấm thía một nỗi buồn sâu sắc. Nhưng thực sự là người buồn cảnh buồn hay thực sự cảnh vật cũng vốn sẵn mang màu tâm trạng u sầu đó, cảnh vật cũng đồng điệu với tâm hồn của nhà thơ. Nếu hai câu đầu đơn thuần tả cảnh thiên nhiên thì đến hai câu thơ sau, Bác hướng đến cảnh sinh hoạt của đời sống con người

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc 

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.”

(Cô em xóm núi xay ngô tối, 

Xay hết, lò than đã rực hồng.)

Trong hai câu thơ có cảnh của hình ảnh người con gái sơn cước say ngô buổi tối. Hình ảnh cô thôn nữ chăm chỉ cần mẫn với việc xay ngô cho ta thấy vẻ đẹp của con người lao động. Con người ấy đẹp trong sự cần mẫn chăm chỉ và đặc biệt đó là mang lại hình ảnh lò than đã rực hồng. Từ “hồng” giống như thi nhãn của bài thơ vậy. Cái ánh sáng của bếp lửa hồng ấy soi sáng màn đêm tăm tối nơi vùng sơn cước heo hút này. Đặc biệt là điệp từ “Ma bao túc” và “bao túc ma hoàn” thể hiện những vòng quay nhịp nhàng đều đặn của cối xay ngô. Điều đó lại một lần nữa thể hiện sự chăm chỉ cần mẫn của con người trong lao động và rồi cho thấy rằng lao động đem lại hạnh phúc và sự ấm êm cho cuộc sống của con người.

Xem thêm:  Trình bày quan điểm của em về câu nói: Đàn bà chớ kể Thúy Vân, Thúy Kiều

Cái tình trong hai câu thơ chính là niềm yêu thiên nhiên cuộc sống của Bác, yêu lao động và luôn hướng lòng đến những hành động chân chính. Lao động là vinh quang. Con người ở nơi đâu cũng vậy, dù cho có sự khác biệt về văn hóa hay ngôn ngữ thì con người với con người cũng gần nhau ở lòng yêu thương đồng bào và chăm chỉ lao động cho cuộc sống luôn được tốt lên

Hình ảnh "lò than rực hồng" kia cũng có chút ẩn ý đó là thể hiện được nguyện vọng làm cho nhân dân ta có đủ cơm ăn áo mặc hay chính là sự tự do ấm nồng. Bác đang thương nhớ quê hương vô cùng, luôn hướng tới một ngày được tự do để được về với Tổ quốc, đồng bào yêu thương, để được đồng cam cộng khổ với đồng bào làm cách mạng, để thực hiện ước mơ độc lập – tự do và hạnh phúc xứng đáng với nhân dân. Cho dù đang lâm vào trong cảnh ngục tù vô cùng khổ sở nhưng Bác không bao giờ nản lòng, luôn tâm niệm những điều tốt đẹp hướng về tương lai.

Bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh thấm thía sâu sắc tư tưởng nhân văn, nhân đạo vô cùng. Một con người sống vô cùng có bản lĩnh, luôn hướng lòng mình đến những điều tốt đẹp cho đất nước cho nhân dân. Bài thơ có chút buồn, mang giá trị hiện thực sâu sắc nhưng lại đẹp trong cách cảm nhận, cách nhìn nhận mọi chuyện trong cuộc đời của vị cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam. Những dấu ân con người Bác lưu giữ qua thơ ca Bác một cách vô cùng rõ nét.

Minh